PETROLDE DURUM NE? YAKIT FİYATLARI NEREYE GİDİYOR?

Benzin fiyatları nereye gidiyor? Dünyamız küresel bir enerji krizinden geçmektedir. Arz talepte, talebe karşılık verecek petrol arzı yok. Ülkemizde döviz kurunun artması enerji krizinin etkisini gittikçe artırıyor. Petrol yakınlarına neredeyse 1 TL'nin üstünde zamlar gelmeye başladı. Halk soruyor peki bu durum nerede ve nasıl duracak? Akaryakıtta fiyatlara gelen zamların sürekliliği oldu. Bu yalnız Türkiye’ye özgü bir durum değil ama Türkiye’de dolar kuru da dünyadaki düşük faiz dönemine rağmen yükselince alım gücü üzerinde başka bir etki ortaya çıkıyor.

PETROLDE DURUM NE? YAKIT FİYATLARI NEREYE GİDİYOR?

Önceki gün benzine gelen 102 kuruş zam yansımadan otomobil sahipleri gece yarısından önce benzin istasyonlarına gitti. Özellikle motorine gelen zam, nakliye maliyetlerini ciddi şekilde yukarı çekiyor, bu da ürünlere başka zamların kapısını aralıyor.

TALEPTE ARTIŞ

Salgın öncesinde petrolün vadeli fiyatları eksi seviyesindeydi. Yani petrol alan depolama alanı maliyeti hesaplanırsa üstüne para ödüyordu. Geçen ay itibarıyla ise dünyanın petrol talebi 2019 yılı seviyelerini yakaladı. Yani talep sebebiyle fiyatlarda bir artış var.

ARZ DURUMU SUUDİ ARABİSTAN'IN 

Amerika Birleşik Devletleri, Suudi Arabistan’ın petrol üretimini artırmasını istiyor. Veliaht Prens Muhammed bin Selman ise buna yanaşmıyor. Prens başkan Biden’ın kendisi ile görüşmesini talep ederken Başkan da buna yanaşmıyor. Her ne kadar Suudi Arabistan OPEC+ aracılığı ile petrol üretimini artıracağını söylese de bu plan devreye alınmadı.

ÜRETİM SORUNU OLAN ABD 

Ağustos ayında Meksika Körfezi’ni de etkileyen Ida Kasırgası, ABD’nin petrol üretim kapasitesini ciddi şekilde düşürdü. Üretim buradan toparlanmazken ABD’nin en büyük petrol depolarından birine sahip Cushingy, Oklahoma deposunda yıl başından bu yana rezervler yüzde 40 azaldı.

 KÜRESEL ÇAPTA ENERJİ SORUNU MU VAR?

Petrol sadece yakıt olarak kullanılmıyor, aynı zamanda bir enerji kaynağı. Düşük üretim yüksek talep kaynaklı petrol piyasaları dalgalanırken doğalgazın da fiyatı ciddi şekilde pahalandı ve bu da elektrik fiyatlarına yansıdı. Böylece petrolü çıkarmak da eskisinden daha maliyetli bir hale geldi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin bu ay başında yaptığı açıklamada piyasayı dengelemek için Avrupa’ya daha fazla doğalgaz satışı yapacaklarını söylemişti.

TÜRKİYE'DE AKARYAKITIN FİYATI NASIL BELLİ OLUYOR!?

Türkiye’de akaryakıtın rafine çıkış fiyatı üzerinden ÖTV ve KDV alınıyor daha sonra bu ÖTV'nin de KDV'si alınarak son tüketiciye bir fiyat sunuluyor. 95 oktan kurşunsuz benzin ile normal benzinde litre fiyatı üzerinden uygulanacak ÖTV miktarı 1 lira 33 kuruş, 98 oktan benzin de ise 1 lira 58 kuruş, motorinde litre başına 1 lira 29 kuruş, otogaz ve LPG'de ise kilogram başına 81 kuruş ÖTV alınıyor.

PEKİ ALMANYA'DA NASIL?

 Almanya’da da akaryakıttan sabit vergi alınıyor. Süper kurşunsuz benzinin litresinden 27 cent, motorinin litresinden de 25 cent vergi alınıyor. Almanya ayrıca bu yıl doğayı kirlettiği için benzin ve motorinden karbon vergisi de almaya başladı.

Akaryakıtta fiyatlar yakın zamanda durulması beklenmemektedir. Haziran 2022’de (Bank of America’nın tahminine göre) brent petrolün varili şimdiki seviyesinden % 45 pahalanarak 120 dolar civarlarında olabilir.